Psikomotor yetenekler, gördüğünüz ya da duyduğunuz bir uyaranı doğru ve zamanında bedensel harekete çevirmenizi sağlayan becerilerdir. Psikoteknik değerlendirmede bu alan tepki hızı ve koordinasyon düzeyi adlı iki testle ölçülür. İkisi de onaylı psiko-teknik cihazında el düğmesi, pedal ve direksiyonla, psikolog eşliğinde uygulanır.
Psikomotor yetenek tam olarak ne demek?
Direksiyon başında yaptığınız her hareketin arkasında üç halkalı bir zincir vardır. Önce bir şeyi fark edersiniz, sonra ne yapacağınıza karar verirsiniz, en son eliniz ya da ayağınız o kararı uygular. Psikomotor yetenek, bu zincirin zihinden bedene kopmadan ve gecikmeden işlemesidir.
Öndeki aracın fren lambası yandığında, yan şeritten bir araç ansızın önünüze girdiğinde ya da ıslak zeminde aracın arkası kaydığında karar ile hareket arasındaki süre bir saniyenin altındadır. Psikomotor alanın değerlendirmede ayrı bir başlık olarak ölçülmesinin nedeni bu kısa aralıktır.
Refleks bu yeteneğin yalnızca bir halkasıdır. Çabuk davranmak tek başına yetmez, yapılan hareketin yönü ve ölçüsü de doğru olmalıdır. Bu yüzden psikomotor testlerde süre kadar isabet de kaydedilir.
Psikomotor testi hangi iki bölümden oluşur?
Karayolları Trafik Yönetmeliği, psiko-teknik değerlendirmede incelenecek sürücü özelliklerini zihinsel ve psikomotor olarak iki gruba ayırır. Cihazdaki 12 testin dokuzu zihinsel alana, biri kişilik ve tutumlara, ikisi psikomotor alana aittir.
Bu iki bölüm aynı yeteneğin iki ucuna bakar. Tepki hızı hareketin ne kadar çabuk ve doğru başladığını, koordinasyon ise o hareketin ne kadar düzgün sürdüğünü gösterir. Öteki testler algı, dikkat ve bellek tarafını ölçerken bu ikisi algının harekete dönüştüğü kısmı yoklar.
Test günü psikomotor bölümler nasıl ilerler?
Psikomotor bölümler ayrı bir günde ya da ayrı bir odada yapılmaz. 12 testlik oturumun sabit sırası içinde yer alırlar ve dikkat isteyen testlerin arasına yerleştirilirler, böylece yorgunluk tek bir alanda birikmez. Her iki bölüm de aynı akışla yürür.
Cihaz neyi kaydeder, psikolog neye bakar?
Cihaz yalnızca veri toplar. Tepki hızında süre milisaniye cinsinden tutulur, koordinasyonda aracın şerit içindeki konumu izlenir. Bu ham değerler cihaza tanımlı ve Türkiye geneli için belirlenmiş tek norm grubuyla karşılaştırılır, sonuç yüzdelik dilim ve T değeri olarak görünür.
Yorumu sorumlu psikolog yapar ve önce hız ile doğruluğu birlikte okur. Çok hızlı ama isabetsiz bir tepki, yavaş ama doğru bir tepkiden daha güvenli sayılmaz. Ardından psikomotor sonucu dikkat, çevresel görüş ve hız ile mesafe tahmini testlerinin yanına koyar. Geç bir pedal tepkisinin dikkat kaybından mı, uyaranı geç görmekten mi, yoksa hareketin kendisinin yavaşlığından mı geldiği ancak bu karşılaştırmayla ayrılır.
4 sayılı Cetvelde yaşa bağlı bir eleme ölçütü yer almaz. Raporda belirleyici olan ölçülen performanstır, ileri yaş tek başına olumsuz sonuç anlamına gelmez. Tek bir ölçümdeki dalgalanma da kendi başına karar doğurmaz.
Psikomotor bölümlerde sık yapılan hatalar
Bu hataların bir kısmı sonuca iz bırakır, bir kısmı ise hiç kayda geçmez. Hangisinin önemli olduğunu bilmek, koltukta gereksiz yere gerilmenizi önler.
Psikomotor bölümlere bedeninizi nasıl hazırlarsınız?
Psikomotor ölçümler yorgunluktan en çok etkilenen bölümlerdir. Uykusuz bir beden direksiyonlu ve pedallı görevlerde kendini hemen belli eder, bu yüzden önceki geceyi uykuya ayırın ve gece vardiyasından doğrudan teste gelmeyin. Deneme turunda acele etmeyin, o tur çabukluk ile doğruluk arasındaki dengeyi bulmanız için vardır.
Psikomotor testine Pendik’te nerede girilir?
Tepki hızı ve koordinasyon ölçümünü yalnızca İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı psiko-teknik değerlendirme merkezleri yapabilir. Hastane bu testleri uygulamaz, yalnızca rapordan sonra psikiyatri onayını verir. Sürücü kursu ya da internet sitesi de psikomotor ölçüm yapamaz, çünkü ölçüm direksiyonlu ve pedallı onaylı bir cihazda, yüz yüze ve kamera kaydı altında yapılır.
Pendik’te psikoteknik merkezi arayan Anadolu Yakası sürücülerinin başvurduğu yerlerden biri, 2022’den bu yana Kaynarca’da hizmet veren Pendik Denge Psikoteknik Merkezi’dir. Merkezimiz İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. Merkezimizde iki psikomotor bölüm, öteki on testle aynı oturumda onaylı psiko-teknik cihazında ve sorumlu psikoloğumuz eşliğinde yapılır. Testin bittiği gün raporunuz psikolog imzasıyla hazırlanır. Randevu günleri Pazartesi ile Cumartesi arası, saatler 09.00 - 18.00’dir.
